Over de kip en het ei
San Cristobal de las Casas, 29 juli 2002 (door M)

Nog voor we de kerk instappen, komt de geur van wierook ons al tegemoet. Binnen is de geur zelfs bijna verstikkend. We zijn van tevoren gewaarschuwd dat we mogelijk ongebruikelijke rituelen zullen aantreffen. Wat mij vooral in eerste instantie bevreemd is de grote hoeveelheid toeristen in de kerk, die zonder enige blijk van respect tussen de mensen en hun rituelen door lopen. Walgelijk! Tijdens een mis in een reguliere katholieke kerk loop je toch ook niet naar voren om het altaar te bekijken. De lokalen zelf zijn inmiddels zo gewend aan de toeristenstroom, dat ze niet eens opkijken. Verder...

Guelaguetza
Oaxaca, 25 juli 2002 (door M)

Drie meisjes, gekleed in felgekleurde minirokjes, en een jongetje, allen hooguit 5 jaar oud, staan in een rij naast elkaar op het podium. Nog voor de muziek start, begint het jongetje zijn dansje te oefenen. Terwijl hij zijn knieën stijf houdt, probeert hij zijn heupen te bewegen. Het ziet eruit als een marionettenpop met te weinig touwtjes. Zodra de merenguemuziek ingezet wordt, doen ook de meisjes mee. Zij weten duidelijk wel hoe ze hun heupen moeten bewegen. Helaas heeft maar één van de vier kleintjes de ingestudeerde combinatie in het hoofd. De rest kijkt vooral af en is daardoor iedere keer net een paar tellen te laat. Toch krijgen ze een hartelijk applaus. Ze hebben één groot voordeel: door hun leeftijd vallen ze nog in de categorie 'schattig'. Verder...

El Mundial
San Cristobal de las Casas, 1 juli 2002 (door Rob)

Vorig jaar zomer kregen we per email het bericht dat 'onze jongens' onder leiding van Van Gaal, zich schandelijk niet hadden gekwalificeerd voor het wereldkampioenschap voetbal in Korea en Japan. Het verwerken van deze kater kostte weinig moeite. Op reis zou dit voetbalfestijn toch minder intens beleefd kunnen worden dan in Nederland. Desalniettemin werden wij regelmatig door mede-reizigers met de neus op de feiten gedrukt. Opmerkingen als 'Dutchies everywhere, but not ....' waren aan de orde van de dag. Verder...

Vliegende mannen
Acapulco, 19 juni 2002 (door M)

Acapulco. De stad die de grootvader van Mexico's badplaatsen wordt genoemd. Bij de naam Acapulco herinner ik mij twee dingen: een rondvaart op een boot met een heuse piraat en een man die hoog vanaf een rots in ondiep water dook.
Blijkbaar hebben deze twee evenementen grote indruk op me gemaakt toen ik als klein meisje samen met mijn moeder en broer voor de eerste keer Mexico bezocht. Verder...

Over de kip en het ei
San Cristobal de las Casas, 29 juli 2002 (door M)

Nog voor we de kerk instappen, komt de geur van wierook ons al tegemoet. Binnen is de geur zelfs bijna verstikkend. We zijn van tevoren gewaarschuwd dat we mogelijk ongebruikelijke rituelen zullen aantreffen. Wat mij vooral in eerste instantie bevreemd is de grote hoeveelheid toeristen in de kerk, die zonder enige blijk van respect tussen de mensen en hun rituelen door lopen. Walgelijk! Tijdens een mis in een reguliere katholieke kerk loop je toch ook niet naar voren om het altaar te bekijken. De lokalen zelf zijn inmiddels zo gewend aan de toeristenstroom, dat ze niet eens opkijken.

We zijn in San Juan Chamula, een dorpje in Chiapas, waar de bevolking bestaat uit Tzotzils, afstammelingen van de bekende Maya's. Toen de Spanjaarden destijds Mexico veroverden, vonden ze het erg belangrijk de indiaanse bevolking te bekeren tot het katholieke geloof. In San Juan Chamula is dat maar ten dele gelukt. De kerk, gelegen aan het plein waar op zondag de wekelijkse markt gehouden wordt, ziet er aan de buitenkant absoluut katholiek uit. Eenmaal binnen vraag je je af of je wel echt die kerk bent ingegaan. Kerkbanken zijn er niet. Vanuit het midden van het plafond lopen er doeken die boven aan de muren zijn vastgemaakt. De vloer ligt bezaaid met dennetakjes, die de geur van de weelderig gebrande wierook zou moeten neutraliseren. Zou het zonder dennetakjes dan nog erger zijn?
Het volgende dat opvalt zijn de vele smalle witte kaarsen die in keurige, perfecte rijtjes brandend op de betegelde vloer staan. Bij ieder rijtje kaarsen staan, zitten of zijn groepjes mensen geknield aan het bidden, meestal hardop. De onderkant van een volgende kaars wordt even in de vlam gehouden en dan, onder het gemummel van wat gebeden, op de grond geplakt. Ook worden er rijen kaarsen geplaatst bij de beelden van heiligen, die in vitrinekasten langs de muren van de kerk zijn te vinden. Bij ieder beeld staat een aanduiding met de naam van de heilige. Sommige heiligen hebben een secondant, dan zijn er twee beelden, zoals bijvoorbeeld San Pablo Mayor en San Pablo Menor. De achterliggende gedachte is dat als de één 'bezig' is, de ander benaderd kan worden. Vrijwel alle beelden hebben kleine spiegeltjes (maximaal drie) omgehangen gekregen, zodat kwade geesten gereflecteerd worden. Bij het bidden tot een heilige worden er niet alleen kaarsen geplaatst, maar wordt er vaak ook een pot met brandende wierook langs de vitrinekast gehaald. Bij sommige beelden zijn bloemen geplaatst, maar absoluut de meeste bloemen zijn te vinden helemaal voor in de kerk, waar een groot beeld van San Juan Bautista (Johannes de Doper) staat, de heilige die door de Chamula's het meest aanbeden wordt. Voor het beeld, over vrijwel de gehele breedte, staat een houten tafel vol met glazen waarin kaarsen branden.
Dichtbij de uitgang waar een rijtje kaarsen inmiddels is opgebrand, is een man met iets wat lijkt op een plamuurmes de restanten weg aan het krabben. De mannen die dit werk doen hebben allemaal een witte tuniek aan, eigenlijk meer een rechthoekige wollen lap met in het midden een gat waar hun hoofd door steekt. De lap wordt verder op zijn plaats gehouden met een leren riem.
In de kerk worden ook zuiveringsrituelen uitgevoerd om bijvoorbeeld zieke mensen beter te maken. We zien een curandera, de plaatselijke medicijnvrouw, met een levende kip bewegingen maken om het lichaam van een jongetje. Op deze manier wordt zijn lichaam geschoond en gaan de kwade geesten over in de kip. Daarna wordt de kip, zonder pardon, de nek omgedraaid. Ik kijk gauw even de andere kant op, maar het kind, voor wie dit soort praktijken duidelijk de gewoonste zaak van de wereld zijn, speelt zelfs nog even met de stuiptrekkende vleugeltjes. Soms wordt er met een ei om het lichaam bewogen, dat daarna stukgegooid wordt. Aan de vorm van de dooier kan de curandera zien wat er aan de hand is.
Een klein indianenmeisje komt binnen met een plastic zak vol cola. Even vraag ik me af waarom ze met boodschappen naar de kerk komt, maar herinner me dan dat cola en andere koolzuurhoudende dranken gebruikt worden om flink te kunnen boeren. Ook een manier om kwade geesten het lichaam uit te krijgen. Een andere drank die veel genuttigd wordt, ook in de kerk, is posh, sterk alcoholisch, gebrouwen van suikerriet. Bij sommige rituelen krijgen zelfs kleine kinderen al een slokje. Jong geleerd, oud gedaan. Geen wonder dat er zoveel alcoholisten tussen de Chamula's zijn.

Een kerk, die er aan de buitenkant uitziet als zovelen, heeft binnenin duidelijk andere gewoonten en gebruiken. Er worden geen missen gehouden, maar iedereen komt er om op persoonlijke titel te bidden of een zuivering uit te (laten) voeren. Alleen voor het dopen van baby's wordt de hulp van een priester ingeroepen. En de Chamula's krijgen veel kinderen, waardoor dat massale bijeenkomsten zullen zijn.

San Juan Chamula is een autonoom dorp met eigen regels, eigen rechtspraak en rechters en zelfs een eigen gevangenis. Het gemeenschapsleven is het belangrijkste: er is één partij en één kerk. Chamula's die protestant zijn geworden, zijn uit de gemeenschap verstoten en wonen nu noodgedwongen in de grotere steden, zoals San Cristobal de las Casas. Het land is van de gemeenschap. Rechten op een perceel gaan van vader op zoon. Mannen van buiten worden niet toegestaan in het dorp te wonen. Vrouwen wel, maar alleen door te trouwen met een Chamula. Trouwen gebeurt overigens via eenjaarscontracten waarbij het de gewoonste zaak van de wereld is dat mannen meerdere vrouwen hebben. Wanneer een contract niet vernieuwd wordt, blijven de kinderen automatisch bij de moeder.
Ook aan de kleding van de vrouwen is te zien dat eenheid hoog in het vaandel staat. Zonder uitzondering, en dat begint al vaak bij de allerkleinsten, wordt een dikke lap van zwarte, geweven ruwe wol gebruikt als rok. De lap wordt bij elkaar gehouden met een roze-rode band die om hun middel is gebonden. Verder dragen ze een bloes met korte mouwen, vrijwel altijd wit of blauw van kleur, gemaakt van een stof die op satijn lijkt. Aan de bovenkant is de bloes afgezet met band of borduur en heeft wat knoopjes bij de hals. Door die opening wordt met het grootste gemak regelmatig een borst tevoorschijn gehaald om een kind te voeden dat in een omslagdoek om het bovenlijf van de moeder hangt. Het haar wordt gedragen in twee vlechten met vaak kleurige linten en soms aan de uiteinden een roze-rode wollen kwastje. De mannen echter dragen gewone moderne broeken en overhemden met soms daarover de eerder genoemde witte tuniek of een zwarte variant.

Op de begraafplaats is aan de kleur van het kruis dat op het graf is geplaatst te zien welke leeftijdscategorie het betreft: een wit kruis voor kinderen, een zwart kruis voor ouderen en een blauw kruis voor overige volwassenen. Van een Mexicaanse gids had ik begrepen dat ook bij begrafenissen teruggegrepen wordt naar rituelen die afstammen van Mayagebruiken. Zo krijgt de dode voedsel mee voor tijdens de reis naar het hiernamaals en wordt de oudste hond van de familie gedood en meebegraven, omdat hij de weg zou kunnen wijzen naar het hiernamaals.
Het zou een goede verklaring kunnen zijn waarom er zo ongelooflijk veel honden rondlopen in San Juan Chamula. Bij ons tweede bezoek aan dit dorp heb ik dit nog even geverifieerd. De mannen aan wie ik dit voorlegde begonnen direct keihard te lachen. Ze vonden het een mooi verhaal, maar het behoort niet tot hun gebruiken.

Terug naar boven

Guelaguetza
Oaxaca, 25 juli 2002 (door M)

Drie meisjes, gekleed in felgekleurde minirokjes, en een jongetje, allen hooguit 5 jaar oud, staan in een rij naast elkaar op het podium. Nog voor de muziek start, begint het jongetje zijn dansje te oefenen. Terwijl hij zijn knieën stijf houdt, probeert hij zijn heupen te bewegen. Het ziet eruit als een marionettenpop met te weinig touwtjes. Zodra de merenguemuziek ingezet wordt, doen ook de meisjes mee. Zij weten duidelijk wel hoe ze hun heupen moeten bewegen. Helaas heeft maar één van de vier kleintjes de ingestudeerde combinatie in het hoofd. De rest kijkt vooral af en is daardoor iedere keer net een paar tellen te laat. Toch krijgen ze een hartelijk applaus. Ze hebben één groot voordeel: door hun leeftijd vallen ze nog in de categorie 'schattig'.

Dat kan niet gezegd worden van de volwassenen die na hen een dansje opvoeren. Maar goed, deze amateurdansers zijn niet de reden dat wij op het Plaza de la Danza zijn neergestreken. Op dit plein, dat tussen twee van de vele kerken van Oaxaca ligt, wordt straks in een toneelstuk de geschiedenis van de Guelaguetza opgevoerd. Omdat, zoals bij alle verschillende voorstellingen die tijdens dit culturele evenement plaats vinden, het publiek ver voor aanvangstijd de stoelen bezet, is er vrijwel altijd een soort van voorprogramma. De ene keer wat meer geslaagd dan de andere.

Het toneelstuk zelf is een groot succes. Honderden mensen, inclusief kinderen, doen aan dit spektakel mee. De Guelaguetza dateert uit de tijd van voor de Spaanse overheersing. Guelaguetza, wat in het Zapoteeks offer betekent, was de term waarmee de jaarlijkse ceremonie en viering van Oaxaca beschreven werd. Door middel van muziek, dans en offers werden de goden van de regen en de mais geëerd om zo voldoende regenval en een rijke oogst te verzekeren. Deze ceremonie vond plaats halverwege de regentijd, omdat het van essentieel belang was dat het zou blijven regenen. De legende verhaalt, en dit is ook duidelijk te zien in het toneelstuk, dat op de laatste dag van de festiviteiten een maagd, die op haar zou lijken, aan de Godin van de Mais, Centeotl, werd geofferd.
Ook nu nog wordt ieder jaar een Maisgodin gekozen uit 22 meisjes die de verschillende bevolkingsgroepen van de staat Oaxaca vertegenwoordigen. Alleen is nu het uiterlijk niet meer zo belangrijk. Tegenwoordig gaat het om kennis van de gebruiken en tradities van haar eigen bevolkingsgroep. Wij hebben deze 'miss'-verkiezing bijgewoond en gezien hoe het meest timide meisje, gekleed in een traditionele zeer wijde tuniek, werd uitverkoren. Een grote overeenkomst met de bekende missverkiezingen is dat ook dit meisje in tranen uitbarste. En dat terwijl er niet eens meer menselijke offers plaats vinden. Haar huidige taak is het bijwonen van alle feestelijkheden, samen met de gouverneur van de staat Oaxaca.
De eerste feestelijkheid is al op dezelfde dag. Aan het eind van de middag wordt er een optocht gehouden waarin alle zeven regio's van de staat Oaxaca deelnemen. Met veel muziek en vuurwerk lopen en dansen de deelnemers door de straten van het centrum, met voorop heel trots de nieuw gekozen godin Centeotl.

Toen de Spanjaarden in 1521 Mexico veroverden was één van hun doelen het bekeren van de indiaanse bevolking tot het katholieke geloof. Ze probeerden de Guelaguetza om te vormen tot een feest ter ere van de Heilige Carmen, gehouden op een zondag eind juli. Op de achtereenvolgende twee maandagen werd het de mensen toegestaan hun oude gebruiken zoals het uitwisselen van geoogste goederen en cadeaus voort te zetten en hun nieuwe heersers te eren.
De Maandagen, die nog altijd op een van de heuvels rond Oaxaca worden gevierd, hebben sinds begin van de vorige eeuw een ander karakter gekregen. De zeven verschillende regio's van de staat presenteren zich door middel van klederdracht, muziek en dans. En het evenement is ongelooflijk populair. Wanneer om zeven uur 's ochtends de poorten van het speciaal daarvoor in 1974 gebouwde stadion open gaan, stromen de mensen naar binnen. Als je na half acht komt aanzetten, zijn alle 6.000 gratis plaatsen voor de voorstelling die pas om 10 uur (!) begint, al bezet. Met ons zagen wij nog vele toeristen, Mexicaanse en van verder, met drankjes en voedsel onder de arm teleurgesteld de heuvel maar weer aflopen. Zelfs de mensen, die lang te voren een duur betaald kaartje van USD 35,= bemachtigd hebben, staan dan al in rijen om binnen te komen. Naar ons idee is het geen ramp als je het stadion niet in komt. Het gehele spektakel dat zo'n drie uur in beslag neemt, wordt namelijk integraal door de lokale televisie uitgezonden. Natuurlijk kan zo'n tv-uitzending het sfeertje dat je in het stadion te midden van al die mensen proeft niet bevatten, maar het is toch wel heel bijzonder dat in iedere winkel en in ieder eettentje in Oaxaca de tv aanstaat en iedereen naar het spektakel kijkt. Daarnaast worden in de week tussen de twee maandagen elke avond voorstellingen in de openlucht gegeven waarbij een van de regio's opnieuw zijn kunsten vertoond (zie filmpje). Het is een mooi volksfestijn. Alhoewel, is het wel voor de gehele bevolking?

Op de zocalo, het centrale plein in Oaxaca, vragen indiaanse groeperingen aandacht voor de slechte situatie waarin zij zich bevinden op het gebied van werk, onderwijs, gezondheidszorg en mensenrechten. Ik krijg een pamflet in de handen gedrukt met een uiteenzetting dat met geweld voorkomen wordt dat de arme, simpele bevolking van Oaxaca deelneemt aan de feestelijkheden van de Guelaguetza. In hoeverre dit propaganda is, weet ik niet. Maar meteen moet ik denken aan het moment toen wij 's ochtends vroeg voor de dichte poorten van het stadion stonden. De meeste mensen die tevergeefs op de gratis plaatsen afgekomen waren, bleven daar -ongehinderd- een tijdje hangen. Maar een groep van een man of tien, duidelijk van indiaanse afkomst, werd direct weggestuurd door de in grote getale aanwezige politie. Toeval? Ik weet het niet. Wel is overduidelijk dat de (kans)armere bevolking vrijwel altijd uit indianen bestaat. En het zijn inderdaad overwegend mestiezen*) die zowel actief als passief deelnemen aan de Guelaguetza.

*) Mestiezen zijn Mexicanen van gemengde afkomst, meestal een mengeling van Spaans en indiaans.

Terug naar boven

El Mundial
San Cristobal de las Casas, 1 juli 2002 (door Rob)

Vorig jaar zomer kregen we per email het bericht dat 'onze jongens' onder leiding van Van Gaal, zich schandelijk niet hadden gekwalificeerd voor het wereldkampioenschap voetbal in Korea en Japan. Het verwerken van deze kater kostte weinig moeite. Op reis zou dit voetbalfestijn toch minder intens beleefd kunnen worden dan in Nederland. Desalniettemin werden wij regelmatig door mede-reizigers met de neus op de feiten gedrukt. Opmerkingen als 'Dutchies everywhere, but not ....' waren aan de orde van de dag.

We zijn nog maar net in Mexico of het sportevenement van het jaar vangt aan. Nu Nederland er niet bij is ligt het voor de hand dat we de zijde kiezen van het land waar we momenteel te gast zijn. Op 9 juni zijn we in San Miguel de Allende, een schattig koloniaal plaatsje in het hart van Mexico. Op deze dag spelen 'onze jongens' (Mexico dus), de tweede kwalificatiewedstrijd tegen Ecuador. Het is een middagwedstrijd wat betekent dat de match door het tijdsverschil met Korea/Japan om 1.30 's nachts live wordt uitgezonden, Omdat het zaterdagavond is besluiten we deze wedstrijd in een lokale bar te gaan kijken. Om 1.00 uur is het er al een drukte van jewelste. We banen ons een weg door de jeugdige mensenmassa en stellen ons zodanig op dat we goed zicht hebben op het enorme televisiescherm. Tijdens de voorbeschouwingen wordt er vrolijke Latijns-Amerikaanse muziek gedraaid. Voordat het festijn losbarst bestel ik aan de bar twee Corona's, duidelijk het meest populaire drankje in deze gelegenheid. Als het Mexicaanse volkslied wordt gespeeld, zingt de hele bubs uit volle borst mee met de rechterarm een halve slag gedraaid op het hart. De stemming is uitbundig totdat de Ecuadorianen al in de vijfde minuut een doelpunt scoren. Deze tegenslag wordt razendsnel verwerkt en het enthousiasme is snel weer op het oude peil. Bij de gelijkmaker in de 28e minuut breekt de hel los.
Tijdens de rust wordt het geluid van de televisie uitgezet en wordt er weer populaire Latijns-Amerikaanse muziek opgezet. Aanstekelijk is het liedje waarin vaak 'Mexico, Mexico' voorkomt (en dan bedoel ik niet het liedje dat door de Zangeres zonder Naam werd gezongen!). Als de spelers weer het veld opkomen stopt de muziek en richt iedereen zich weer tot het scherm. Het gejuich bereikt een absoluut hoogtepunt als de Mexicanen in de 57e minuut op voorsprong komen. Dan klinkt het eindsignaal. De vreugde is compleet. Een van de barmannen springt op de bar met een grote fles tequila in zijn hand. Iedereen die zich in zijn buurt bevindt en z'n mond openspert, krijgt vanaf grote hoogte een flinke slok van deze typische Mexicaanse drank in zijn keel gegoten. Dit ritueel gaat door totdat de fles leeg is.
Tegen 03.30 uur gaan we langzaamaan richting ons hotel. Onderweg komen we tientallen luid toeterende auto's tegen waarvan de jeugdige inzittenden vrolijk wapperen met de vlag van Mexico.

De dag dat Mexico tegen Italie moet spelen bevinden we ons in Guadalajara. Als de wekker om 05.00 uur afgaat horen we de regen tegen het raam kletteren. In plaats van op te staan en in de stad naar de wedstrijd te gaan kijken, draaien we ons nog eens lekker om. De uitslag (1-1) vernemen we later in de ochtend van de receptionist. We delen in de vreugde als hij vertelt dat Mexico door is naar de tweede ronde.

Op 17 juni speelt Mexico tegen de Verenigde Staten. We bevinden ons dan in het broeierige Lazaro Cardenas, gelegen aan de Grote Oceaan. Voor de gelegenheid hebben we ons intrek genomen in een hotel met tv op de kamer, want de 'in-or-out' wedstrijd wordt om 1.30 am live uitgezonden. Als het eindsignaal heeft geklonken valt definitief het doek voor de 'tricolores'. Voor de vijfde maal op rij blijken de Amerikanen te sterk voor de mannen in het groen. De volgende ochtend merken we op straat weinig van deze gebeurtenis. Het is alsof de Mexicanen er toch al vanuit gingen dat de finaleplaats niet voor hun team is weggelegd. Op zich wel te begrijpen als je bedenkt dat ze zich 13 maal hebben gekwalificeerd voor het wereldkampioenschap, maar nooit verder zijn gekomen dan de kwartfinales. Voor ons dus tijd om op zoek te gaan naar een andere favoriet. Deze is snel gevonden: Korea met 'onze Guus' als boegbeeld. Guus is regelmatig in beeld op de Mexicaanse televisie, waarschijnlijk omdat hij nog steeds een aardig mondje Spaans spreekt.

De dagelijkse uitzendingen rondom het wereldkampioenschap gaan na de uitschakeling van de Mexicanen met evenveel enthousiasme verder. Typerend voor de meeste sportzenders is dat de presentatoren in hetzelfde kostuum zijn gestoken. Zo ook de mannen van 'Deportes', die gezeten aan een grote tafel een avondvullend programma presenteren. Voor een komisch tintje komen er dagelijks vaste gasten langs. Zo is er een als vrouw verklede man, een clown en 'El Compayito', een pratende hand (zie foto). De clown heeft het voornamelijk voorzien op Raul, de Mart Smeets van Mexico. Met grote regelmaat wordt door de clown een mooie schaars geklede blondine tevoorschijn gehaald. Het is dan aan Raul om bijvoorbeeld stukjes fruit, die door de clown op diverse 'hete plekjes' van de blondine zijn gelegd, met zijn mond op te pakken.

Helaas worden de Koreanen op 25 juni verslagen door 'die Mannschaft'. Als de troostfinale Korea-Turkije wordt gespeeld, zitten wij in de bus van Puebla naar San Cristobal de las Casas. Meteen na aankomst om 7.00 am zoeken we een comfortabel hotel om bij te komen van de vermoeiende nachtelijke rit. In de herhaling zien we nog net hoe de Turken de Koreanen omarmen en collectief het uitzinnige publiek bedanken.
Nu we toch in de gelegenheid zijn om op onze kamer naar de finale te kijken zetten we op 30 juni voor de laatste maal de wekker om 5.45 am. Omdat er maar één stroompunt is zetten we met onze dompelaar snel twee kopjes thee. Dan schakelen we de televisie in voor Amerika-Europa, zoals deze wedstrijd door 'Deportes' wordt genoemd. In tegenstelling tot de rest van het tournooi zijn de finalisten geen verrassing. Met een kopje thee en een semi-vers broodje in de hand kijken wij naar de verrichtingen van de beide teams. Als na de doelpunten van Ronaldo in Brazilië en Japan de samba wordt ingezet, dimmen wij het licht en draaien ons nog even om.

Terug naar boven

Vliegende mannen
Acapulco, 19 juni 2002 (door M)

Acapulco. De stad die de grootvader van Mexico's badplaatsen wordt genoemd. Bij de naam Acapulco herinner ik mij twee dingen: een rondvaart op een boot met een heuse piraat en een man die hoog vanaf een rots in ondiep water dook.
Blijkbaar hebben deze twee evenementen grote indruk op me gemaakt toen ik als klein meisje samen met mijn moeder en broer voor de eerste keer Mexico bezocht.

Nu, 28 jaar later, ben ik opnieuw in Acapulco. Dat deze plaats voor velen een magische klank heeft, kan ik mij niet voorstellen wanneer ik door het oude gedeelte van de stad loop en vooral een sfeer van vergane glorie opsnuif. Ook het gedeelte met de torenhoge hotels onderscheidt zich niet. Wel heeft Acapulco een mooi zandstrand aan een zee met heerlijk hoge golven.
Voor de magie zoeken we het -letterlijk- wat hogerop. Met een Volkswagen Kever, de standaardtaxi van Mexico, gaan we naar La Quebrada, de rots waar sinds 1934 dagelijks mannen vanaf duiken. Wanneer we op het uitkijkpunt staan, is het alsof er een oude film afgedraaid wordt. Recht voor ons de hoge rots met bovenop een klein kapelletje, eigenlijk niet veel meer dan een altaar. Tussen de heuvel waar wij op staan en de rots een smalle kloof met diep daar beneden de zee, waarin gedoken wordt. Ik kan het me allemaal herinneren. Er is één groot verschil: destijds was het al donker, nu om 19.30 uur zal het eerste optreden van de avond bij daglicht plaats vinden. Met een fakkel in de hand komen vijf jonge mannen, slechts gekleed in zwembroek, de trap aflopen. Achter elkaar duiken ze vanaf onze kant het water in. We kunnen hun kunsten nauwelijks zien en ik begin sterk te twijfelen, ze moeten toch vanaf de rots tegenover ons duiken? Niet alleen ik ben teleurgesteld, ook de andere toeschouwers hebben hun bedenkingen of ze wel moeten applaudiseren.
Dan zien we dat die stipjes daar beneden in het water tegen de rots op beginnen te klauteren. Eén man klimt helemaal naar boven, de anderen blijven iets verder dan halverwege tegen de wand geleund staan. De man bovenop staat stil bij het altaar, doet zijn gebeden en kust het Mariabeeld. Dan is het tijd voor de show. De eerste die gaat duiken steekt zijn handen naar voren, kijkt heel geconcentreerd naar het water beneden hem (zouden ze dan echt de golven tellen om goed terecht te komen in het ondiepe water, zoals mijn moeder destijds beweerde?) en maakt een prachtige zweefduik (zie filmpje). De toeschouwers durven pas in hun handen te klappen, wanneer zijn hoofd boven het wateroppervlak verschijnt. De tweede duik vanaf 25 meter hoogte verloopt net zo. Dan volgt er een simultaanduik. Eén van de heren lijkt eerst even te twijfelen en verandert van plek. Part of the show? Nadat hardop afgeteld wordt, zweven ze gelijktijdig door de lucht en maken een perfecte duik.
En dan is het tijd voor de klap op de vuurpijl: de duik vanaf 45 meter. De man die op eenzame hoogte heeft staan wachten, gaat nogmaals naar het kapelletje, slaat achter elkaar een paar kruisjes, loopt naar de plek vanwaar hij zal gaan springen en verzoekt het publiek aanmoedigend in de handen te klappen. Na een kort moment van concentratie zet hij zich af en maakt al zwevende een salto. Met een plons komt hij neer in het water.
Alsof het nog niet genoeg inspanning is geweest, moeten de heren opnieuw klimmen. Om terug te komen op de plek vanwaar ze in eerste instantie het water ingedoken zijn. Onder luid geapplaudiseer komen ze weer boven.
Het was zonder meer een groot spektakel, ook al heb ik het idee dat de show meer indruk op me maakte toen ik hem voor het eerst zag als 8-jarig meisje.
Ook de boottocht met de piraat kan nog steeds gemaakt worden, maar ik weet zeker dat de piraat van toen veel enger was.

Terug naar boven