Algemeen
Iran is niet zo mysterieus als wij ons vantevoren hadden voorgesteld. Integendeel, het land oogt zelfs vrij modern. Alles is er te krijgen: kleding, etenswaren en drogisterijartikelen. In elke plaats is er wel gelegenheid om te internetten. Alle door ons bezochte hotels hebben 24 uur per dag warm water. Maar het beeld van de vele zwarte chadors op straat blijft ons verbazen. Dat de vrouwen hier nog niet tegen in opstand zijn gekomen, is voor ons westerlingen onbegrijpelijk.

De mensen in Iran zijn ongelooflijk vriendelijk en gastvrij. Je wordt constant aangesproken door mensen die je willen helpen of hun engels willen oefenen. Om de paar meter klinkt 'Hello mister, where from?'. Op sommige momenten is sit ook wel eens vermoeiend. Na een eerste praatje word je vaak uitgenodigd om bij mensen thuis te komen. Maar als na een afwijzing het verzoek niet herhaald wordt, kun je ervan uitgaan dat het slechts beleefdheid was. Zie ook het kopje 'Misverstanden' hieronder.

Het verkeer is ongelooflijk chaotisch. Alles wat gemotoriseerd is denkt het alleenrecht op de weg te hebben. Voorrang geven bestaat niet, stoplichten worden vaak genegeerd, motorfietsen en brommers rijden op stoepen, in bazaars en tegen het verkeer in. Als voetganger moet je maar zien hoe je aan de overkant van de straat komt.

Openbaar vervoer
Voor stadsvervoer zijn er drie mogelijkheden: stadsbussen, taxi's en gedeelde taxi's. Busritten kosten vrijwel niets (denk aan dubbeltjes) maar het is een hele tour om uit te zoeken welke je moet hebben. Op drukke straten staan loketten waar je kaartjes kan kopen. Zelf hebben wij ook wel eens de buschauffeur een paar honderd rials in de hand gedrukt omdat we geen kaartje hadden, dat was geen enkel probleem. Kijk niet vreemd op als je een (deel van een) buskaartje terug krijgt als wisselgeld.

Gedeelde taxi's rijden een vaste route in de stad. Afhankelijk van de gewenste bestemming word je wel of niet meegenomen. Let wel, een dergelijke taxi biedt plaats aan vijf passagiers, drie achterin en twee op de bijrijdersstoel! Pas op, soms denken chauffeurs dat je als toerist de taxi voor jou alleen wilt. Het is dus raadzaam vantevoren duidelijk te maken dat de taxi wil delen. Een manier om dit te doen is voor het instappen met een biljet van Ri. 2000 te wapperen en dan 'mostaghim' te roepen wat zoveel betekent als 'rechtdoor'.
Let wel, taxi's zijn niet altijd als zodanig te herkennen. Het duurt echter nooit lang voordat er een auto voor je stopt, al dan niet met een taxibordje op het dak.

Voor de langere afstanden hebben wij voornamelijk gebruik gemaakt van bussen. Eenmaal hebben wij de trein geprobeerd. Beiden halen uiteindelijk slechts een gemiddelde snelheid van 40 à 50 km. per uur. Op de weg komt dit door de vele controleposten (voor de buschauffeur, niet de passagiers). Waarom de treinen zo langzaam rijden en vaak stoppen 'in the middle of nowhere' is ons een raadsel. Treinen in Iran zijn ingesteld op lange afstanden. Elke coupé heeft zes gestapelde bedden (drie aan iedere kant). Ook is er een restaurantwagen waar je in draaistoeltjes van het woestijnlandschap kan genieten.

We hebben er zelf geen ervaring mee, maar ook het vervoer per vliegtuig binnen Iran schijnt erg goed en goedkoop te zijn. Voor minder dan USD 50,= kun je van de ene kant van het land naar de andere vliegen.

Route
De onderstaande tabel geeft aan welke route wij hebben gevolgd, de wijze van transport en de kosten (per persoon).

Rit	Prijs (in Rials)	Afstand (in KM)	Duur (in uren)
Grens-Tabriz (taxi)	120.000	300	3,5
Tabriz-Teheran (bus)	68.000	624	9,5
Teheran-Kashan (trein)	22.000	205	5,0
Kashan-Esfahan (bus)	10.000	209	3,5
Esfahan-Yazd (bus)	8.000	316	4,5
Yazd-Shirãz (bus)	12.000	440	8,0
Shirãz-Kerman (luxe bus)	22.000	548	10,0
Kerman-Bam (bus)	6.000	194	3,0
Bam-Zahedan (bus)	12.000	360	4,5
Zahedan-grens (taxi)	50.000	111	1,0
TOTAAL	330.000	3.307	52,5

Omgerekend naar de koers van juni 2001 is dat: NLG 99,=.

Eten en drinken
Hoewel er in alle plaatsen wel restaurants zijn is de menukeuze vaak beperkt. Het zijn vooral kebabs die geserveerd worden. Deze worden opgediend met droge rijst en veel brood. Saus zit er vaak niet bij. Uiteraard zijn er ook talloze kebabis (zeg maar snackbars) waar je voor weinig kan eten. Het lekkerste eten hebben wij gehad bij mensen thuis. Alvorens in te gaan op een dergelijke uitnodiging is het verstandig dit aanbod een paar maal af te slaan. Zie hiervoor ook het kopje 'Misverstanden' hieronder.
Aan zoetigheid hebben ze in Iran geen gebrek. Als je hiervan houdt moet je zeker in elke plaats de lokale specialiteit proberen.

Wij zijn een aantal westerlingen tegen gekomen die uitsluitend water uit de kraan dronken en daar geen last van hebben ondervonden. De eerste weken hebben wij vooral mineraalwater uit de fles gedronken dat in de regel overal wel te krijgen is. In een enkele plaats kost het iets meer moeite dan in andere plaatsen. De keren dat wij leidingwater hebben gedronken hebben wij daar geen last van gehad. Overal zijn heerlijke fruitshakes te krijgen. Gezond en heerlijk fris. Daarnaast hebben wij veel thee gedronken wat uitstekend samen gaat met een waterpijp (louter fruittabak!).

Geldzaken
De makkelijkste manier om aan rials te komen is door het inwisselen van US dollars. Hoe groter de coupure, hoe beter de koers. Briefjes van de 1995 serie worden vaak niet geaccepteerd omdat er, naar men zegt, van deze serie veel valse biljetten in omloop zijn.
In de grotere plaatsen zijn er vaak wisselkantoren die voor een goede koers dollars inwisselen tegen rials. In de buurt van deze kantoren zijn meestal ook straathandelaren te vinden die ook dollars inwisselen. Deze lieden laten vaak een scherpe koers zien op hun rekenmachines maar als je klaar bent met het natellen van de enorme stapel biljetten (de grootste coupure is 10.000 rials, thans ongeveer ƒ 3,=) blijkt vaak dat ze 10 tot 30.000 rials inhouden onder het mom van commissie. Met wat onderhandelen kan dit bedrag nog wel iets worden gedrukt. Van andere reizigers hebben wij overigens vernomen dat banken soms ook een goede koers geven.

In Iran hebben wij met z'n tweeën gemiddeld ƒ 50,= per dag uitgegeven aan overnachtingen, eten & drinken, reizen, entree, excursies e.d.

Misverstanden
Het kan voorkomen dat een taxichauffeur een gebaar maakt dat je niet hoeft te betalen. Op zicht een aardig gebaar.....MAAR...dit is meestal niet de opzet van de chauffeur. Hij verwacht wel degelijk dat je de afgesproken prijs betaald. Een andere situate waarmee je te maken kan krijgen is het aanbod van iemand om je ergens mee naar toe te nemen. Het is raadzaam om een dergelijk aanbod eerst een paar maal af te slaan. Blijft de persoon volharden dan is het echt gemeend. Een laatste voorbeeld is de situatie waarbij iemand je met een handgebaar uitnodigd aan te schuiven aan de eettafel. Dit rare fenomeen, waarbij men dingen aanbiedt die niet gemeend zijn, staat in Iran bekend als 'taruf'. Wees hierop voorbereid!

Internet
In elke plaats is er wel gelegenheid om te internetten. De snelheid ligt overigens vaak (ver) onder de 33K. De prijs per uur varieert sterk per plaats en ligt tussen de 10 en 25.000 rials per uur. De computers zijn meestal uitgerust met de engelstalige versie van Windows 98 of hoger. Toch wil het nog wel eens voorkomen dat de internet explorer eruit knalt. Om een hoop ergernis te voorkomen raden wij iedereen aan lange berichten eerst in wordpad te typen die vervolgens in een emailbericht kunnen worden geplakt. Ook biedt dit de mogelijkheid om het bericht op diskette op te slaan wat weer handig is als het verzenden door welke omstandigheid dan ook niet wil lukken.

Meenemen van thuis
De mensen die je tegenkomt willen vrijwel allemaal foto's van je familie, huis of stad zien. Daarnaast vragen ze ook wel eens of je Nederlands muntgeld voor ze hebt, de waarde is niet van belang. Cassettes met populaire muziek doen het ook goed.

Veiligheid
Iran is op zicht een veilig land. Uiteraard moet je wel de normale voorzichtigheid betrachten. In hotels zie je hier en daar wel waarschuwingen voor gemotoriseerde tasjesrovers. Hou vooral in bazaars je tas goed in de gaten. Pas vooral op voor vrouwen in chador en natuurlijk de brommers en motorfietsen.

Bijzonderheden per plaats
Hieronder zullen wij per plaats aangeven wat mogelijk interessant kan zijn voor anderen.

* Tabriz: Bazaar valt tegen. Internet: tegenover 'Afsahe Pizza Place' (zie Lonely Planet) is een passage. Links achterin zit Espinas, met 2 pc's voor het raam. Kosten : Ri 10.000 per uur.

* Teheran: Naast heel veel smog zijn er mooie parken: Sahr in het zuiden met een leuk theehuis en Lale noordelijker. Wij verbleven in het Mashad Hotel (Amir Kabirstreet) voor Ri 40.000 voor een 2-persoonskamer. Er heerst een leuke ambiance.
Het mausoleum van Khomeini (bus 139 vanaf Imam Khomeiniplein) is niet echt mooi, maar wel bijzonder. En niet alleen omdat het gratis is!

* Kashan: Omdat de twee hotels in deze plats extreem duur zijn verbleven wij in een mosaferkhuné (gasthuis) circa 30 meter ten westen van Hotel Sayyah voor Ri 30.000 (2-persoonskamer). Douchen kost Ri 2.000. Erg smoezelig. Stadsmuren in zuidoosten zijn mooi. Fin-tuin viel ons tegen en kost Ri 30.000 p.p. Je kan er met een stadsbus naar toe.

* Esfahan: Wij verbleven in het Amir Kabir hotel. Een kamer met drie bedden en wastafel kost Ri 50.000. Schoon (gedeeld) sanitair. Leuk hotel met emailmogelijkheden, (fris)drankverkoop en je kunt er de was afgeven.
Esfahan is een gezellig stadje met mooie bruggen en theehuizen. Onze favoriet is de Chubibrug en het theehuis onder Ferdosibrug is een goede tweede. Het is leuk om op vrijdag tijdens het ochtendgebed op het Imam Khomeiniplein te vertoeven. Heerlijk gegeten in het restaurant van hotel Sahel (m.n. aubergine met schapenkaas). De specialiteit van de stad is gaz (nougat met pistache) en sohan (soort harde toffee met nootjes), erg lekker!

* Yazd: In de bazaar zijn twee leuke gelegenheden die niet in de lonely planet (editie 1998) staan. Een hotel met een unieke spiegelzaal en een badhuis dat nu dienst doet als theehuis. Vanaf de Gheyam St. linksaf (in zuidwestelijke richting) bij het bordje Panjeali Bazaar. Voorbij de kruising met een andere steeg is het hotel na ongeveer 20 meter aan je linkerhand. Het is de enige deur met tegels boven de ingang.
Het badhuis is vanaf het hotel de eerste steeg rechts en de tweede steeg links. Na 30 meter is het badhuis aan de linkerhand, te herkennen aan de grote houten poort.
Op het Amir Chaghmagh-plein is het tegen zonsondergang gezellig druk met 'locals'.

* Shiraz: Het Cheragh mausoleum is de moeite waard. Alle vrouwen moeten overigens een chador dragen die in het winkeltje kan worden geleend.
Wij zijn met Morteza Mehrparvar naar Persepolis gegaan. Zeker niet duur: Ri. 80.000 inclusief picknick ontbijt onderweg (tel 41765, Morteza is ook vaak te vinden in het Park Hotel). Vaak wordt je verplicht ook een kaartje voor het museum (Ri. 20.000) te kopen als je naar Persepolis gaat. Wij waren er vlak na opening en hoefden alleen de entree voor Persepolis te betalen (Ri. 30.000).

* Kerman: Het stadje stelt niet veel voor. In de bazaar is een leuk theehuis (voorheen badhuis). Toeristen betalen Ri. 1.500 entree. In de bazaar heb je grote kans aangesproken te worden door Ali. Hij organiseert hikes in de bergen. Hij is te bereiken op nummer (341)-271636 (email: mobinirch@yahoo.com). De kosten zijn USD 23 voor de auto en je kan zelf bepalen wat je aan hem wil geven (richtprijs USD 10 p.p.). Voor USD 5 p.p. kun je bij Ali of zijn vriend Jalal overnachten. Het huis van Jalal ziet er goed verzorgd uit.
Jalal is mobiel te bereiken op: 09113423174 (email: jalaladinm@yahoo.com).

Buiten het seizoen wil de manager van hotel Akhavan nog wel eens de prijs laten zakken. Wij hebben uiteindelijk Ri. 90.000 per nacht betaald voor een tweepersoonskamer.

* Bam: Akbar Tourist Guesthouse is een echte verzamelplaats voor backpackers. Elke avond wordt voor wie wil een maaltijd geserveerd (Ri. 10.000 p.p.). De citadel is meestal al voor 7.00 uur open. Met een ticket kun je meerdere malen op een dag de oude stad bezoeken. Dit is erg handig voor als je de stad zowel met ochtendlicht als bij zonsondergang wil fotograferen.

Terug naar boven